IFE 2026: Xu hướng của ngành thực phẩm, đồ uống toàn cầu và cơ hội cho Việt Nam

Trong dòng chảy ấy, sự hiện diện của gian hàng Việt Nam, do Thương vụ Việt Nam tại Anh tổ chức, là minh chứng cho những nỗ lực của hàng Việt trong hành trình vươn xa – không chỉ về địa lý, mà còn về chất lượng, tư duy và bản sắc.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại London, ông Lê Đình Bá, Tham tán, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Vương quốc Anh và Ireland nhấn mạnh, người tiêu dùng Anh ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và tác động môi trường-xã hội của sản phẩm. Ba xu hướng nổi bật – minh bạch nguồn gốc, tiêu dùng gắn với sức khỏe và phát triển bền vững – đang dần trở thành tiêu chuẩn chung của thị trường. Những chứng nhận quốc tế (GlobalG.A.P., Organic…)  vốn từng được xem là lợi thế cạnh tranh, nay gần như đã trở thành điều kiện “đầu vào” bắt buộc. Các sản phẩm ít đường, ít muối, có nguồn gốc thực vật hay “free-from” (không gluten, không lactose…) ngày càng được ưa chuộng.

Yếu tố phát triển bền vững không còn là “giá trị cộng thêm” mà đã trở thành tiêu chí cốt lõi. Người tiêu dùng và nhà phân phối tại Anh đặc biệt quan tâm tới bao bì thân thiện môi trường, giảm phát thải carbon, sử dụng nguyên liệu bền vững và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Ở một chiều sâu hơn, đây không chỉ là “sự thay đổi khẩu vị”, mà là sự thay đổi hệ giá trị. Thị trường không chỉ mua “sản phẩm”, mà còn mua “câu chuyện” phía sau sản phẩm.

Thoạt nhìn, những yêu cầu ngày càng cao của thị trường Anh có thể khiến không ít doanh nghiệp Việt Nam cảm thấy áp lực. Nhưng đó cũng chính là cơ hội – cơ hội để tái định vị. Việt Nam, với nền nông nghiệp nhiệt đới đa dạng và nhiều sản phẩm mang tính bản địa, vốn đã có sẵn những yếu tố mà thị trường đang tìm kiếm: Nguyên liệu tự nhiên, câu chuyện vùng miền, và khả năng phát triển theo hướng bền vững. Vấn đề không chỉ nằm ở những gì chúng ta có, mà còn ở cách tạo dựng giá trị và mức độ chúng ta có thể đi đến cùng.

Điểm nghẽn, có lẽ vẫn nằm ở tư duy phát triển. Theo ông Lê Đình Bá, doanh nghiệp cần chuyển mạnh sang tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế ngay từ khâu nguyên liệu, đầu tư chế biến sâu và xây dựng hệ thống quản trị chất lượng đồng bộ, thay vì sản xuất theo từng lô hàng. Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu dài hạn, chú trọng câu chuyện sản phẩm, bản sắc vùng miền và cam kết phát triển bền vững, cùng với bao bì và truyền thông phù hợp thị trường.

Bà Marina Stewart, Trưởng bộ phận kinh doanh quốc tế, thuộc Montgomery Events (đơn vị tổ chức IFE) cho biết: “Nhu cầu đối với các sản phẩm Việt Nam tại thị trường Anh đang gia tăng. Riêng tại Anh, có rất nhiều nhà hàng tập trung vào ẩm thực Việt Nam, và đây không còn là điều mới mẻ. Các sản phẩm của Việt Nam là những sản phẩm có chất lượng. Ngành thực phẩm tại Anh luôn cần những sản phẩm chất lượng cao, và chúng tôi biết rằng các nhà sản xuất Việt Nam thuộc nhóm tốt nhất trên thế giới. Vì vậy, chúng tôi mong muốn sẽ thấy nhiều hơn nữa các sản phẩm từ Việt Nam tại đây”.

Hậu Brexit, những thay đổi về quy định, tiêu chuẩn và thủ tục nhập khẩu tạo ra không ít thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam. Sự khác biệt ngày càng rõ giữa hệ thống của Anh và Liên minh châu Âu buộc doanh nghiệp phải chủ động cập nhật, thích ứng. Các quy định về kiểm dịch, nhãn mác, bao bì và kiểm soát biên giới ngày càng chặt chẽ; chi phí logistics và thủ tục nhập khẩu gia tăng; cạnh tranh trên thị trường ngày càng gay gắt. Bên cạnh đó, hạn chế về quy mô, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và ổn định của nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng là một thách thức đáng kể. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp chủ động thích ứng, đầu tư bài bản và tận dụng tốt các ưu đãi từ UKVFTA (Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Vương quốc Anh), thì thị trường Anh vẫn là một thị trường rất tiềm năng đối với hàng thực phẩm và đồ uống của Việt Nam.

Bà Vivian Duong, Giám đốc phụ trách phát triển kinh doanh tại thị trường châu Âu của Betrimex cho biết, tham gia IFE năm nay, doanh nghiệp mang đến nhiều dòng sản phẩm từ dừa như nước cốt dừa, nước dừa, matcha, đều là những sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Là doanh nghiệp có trụ sở tại Bến Tre, hiện đã xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia, Betrimex cho biết đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho hành trình này. Theo đó, doanh nghiệp tập trung đầu tư vào chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng ổn định trong bối cảnh biến động về thời tiết và môi trường. Việc truy xuất nguồn gốc đến tận người nông dân cũng được chú trọng, cùng với quá trình nghiên cứu thị trường để hiểu rõ nhu cầu của từng quốc gia.

Một gian hàng tại hội chợ có lẽ chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình dài hơn. Điều quan trọng là những gì đằng sau gian hàng ấy – cách doanh nghiệp chuẩn bị, cách họ hiểu thị trường, và cách họ định vị mình trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

IFE 2026, với chủ đề “nuôi dưỡng tương lai”, không chỉ đặt ra câu hỏi cho ngành thực phẩm toàn cầu, mà cũng là lời gợi mở cho Việt Nam: chúng ta sẽ bước vào tương lai ấy với vai trò gì? Cơ hội nằm ở việc tái định vị sản phẩm Việt Nam theo hướng giá trị bền vững và chất lượng cao, tận dụng các xu hướng như sản phẩm hữu cơ, sản phẩm có chứng nhận bền vững, hay sản phẩm có nguồn gốc thực vật từ nguyên liệu bản địa. Nếu tiếp tục dựa vào lợi thế giá, con đường sẽ ngày càng hẹp. Tuy nhiên, nếu chuyển mình sang giá trị – giá trị của chất lượng, của bền vững, của bản sắc – thì cánh cửa không chỉ mở ra, mà còn có thể đi xa. Trong hành trình ấy, mỗi hội chợ, mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi gian hàng nhỏ tại London đều là những bước đi đầy ý nghĩa./.